4 - с уруок :Аа5ыы уруога. 

Бу текси болгойон аа5ын:                                                                                         Балаҕан

                 Былыр бала5ан түннүгэ кыра буолара. Кыһын чараас мууһу уураллара. Ону муус түннүк дииллэр. Киэһэ оһох отуннахтарына, дьиэ сылыйан, муус ирэн ньал5арыйар. Саас күн сылыйда5ына, түннүктэрэ тэстэн, онтон олох да ууллан хаалар эбит. Кэлин өстүөкүлэ үөдүйдэр да, кыайан көстүбэт этэ. Онон өстүөкүлэ бытархайын икки туос ыккардыгар кыбытан тигэллэрэ.                           Оһох бала5ан хотугулуу илин өттүгэр турар. Былыргы саха оһо5о сутуруо оһох диэн ааттанар. Кэнники нуучча тылыттан таһааран көмүлүөк диир буолбуттара. Көмүлүөк оһох дьиэни сылытар уонна өссө сырдатар эбит. Былыр, чүмэчи да. лаампа да суох эрдэ5инэ, көмүлүөк таһыгар олорон иистэнэллэр, уһаналлар. Көмүлүөк иннигэр олорон иттэллэр, кэпсэтэллэр, киэһэ мустан олоҥхо истэллэр.

 Бэриллибит соруда5ы барытын толкуйдаан толор.

1. Тиэкис хас чаастан турарый?

2. Бу текискэ туох туьунан кэпсэнэрий?

3.Былыр то5о муус туннук тутталларый? Санаа5ын этэн суруй?

4. Былыргы саха оьо5ун туох диэн ааттыыллар эбитий?

5. текси аа5ан баран туох сананы биллин?

             Эппиэттэргин ватсабынан эбэтэр бу электроннай почта5а учууталгар ыыт :

mariya_pakhomova1968@mail.ru

 

 

09.04. 4 уруок :  Аа5ыы.

Бугун биьиги аа5ыахпыт Егор Алексеевич Макаров кэпсээннэрин. 
Учебник Саьар5а - стр 63. Хаастар. Хотой о5ото. 
- Текстэри болгойон аах, боппуруостарга эппиэттээ.
1.Биирдэ куел кытыытыгар биэс уон хааска тубэспиппит?

2. Хаастар кэнчээри оту сии сылдьаллар эбит?

3. Харабыл хаас аьыы сылдьар?

4. Сеня уол куттанан,  сарылаат куотан хаалла?

5. Хаастар биьигини эккирэтэн кэллилэр?

6.Хотой икки о5олоох этэ?

7. Хотой о5ото уйатыттан ырааппат этэ?

8. Киэьэ ийэтэ кэллэгинэ эрэ сиргэ туьэр ?

9. Хотой о5ото ийэтин тылын отой истибэт эбит?

10. Ити хотой оготун хайдах кетер дии санаатын?                                  Эппиэккин   таблицага суруй : 1- 9 - сеп,  сыыьа   

                                                                                                                                                                       10 - с  боппуруоска  - суругунан эппиэт

 

13.04 
 4 уруок :  Аа5ыы.

Бугун биьиги аа5ыахпыт Константин Николаевич Дьячковскай - Константин Туйаарыскай о5олорго  хоьооннорун уонна Николай Игнатьевич "Булуука" кэпсээнин.

Учебник Саьар5а - стр 67 - 70  дьоннун кытта бииргэ аах:
"Ферма5а", " О5ус уонна о5о", "Булуука"
Бу боппуруостарга баьаалыста эппиэттээ:
1. О5устаах о5о до5ордуулар?
2. О5олор а5алара учугэйкээн ба5айы ньирэйи а5алла?
3. Уйбаан 4 о5олоох?
4. Кулунчуктарын Булуука диэн ааттаатылар?
5.Кулунчук батыьа сылдьар буолла? ( эппиэттэргин + -  )
6. Кулунчук туьунан тугу биллин? (суруй)

Кылааска улэлээбит тэтэрээккин хаартыска5а туьэрэн учууталгар ыыт.

Тулалыыр эйгэ5э туох уларыйыы буола турарын кун аайы кэтээн кер.

 

16.04
4 уруок : Аа5ыы.

Бугун биьиги аа5ыахпыт Николай Егорович Мординов - Амма Аччыгыйа кэпсээнин.
"Микиитэ"
Учебник Саьар5а - стр 77 - 80 дьоннун кытта бииргэ аах:

Бу боппуруостарга баьаалыста эппиэттээ:
1.Микиитэ ункурус - куелэьис гынар уонна толоонно сылдьар куобах буолан хаалар ?
2. Икки суор Микиитэ аттыгар кэлэн туьэллэр ?
3. Кырдьагас суор сурдээх сэрэх ?
4. Микиитэ суортан аптаах таас кердуур ?
5. Суор "елбет мэнэ уутун а5алар? ( эппиэттэргин + - )
6. Микиитэ диэн хайдах о5о эбитий? (суруй)

Кылааска улэлээбит тэтэрээккин хаартыска5а туьэрэн учууталгар ыыт.

Тулалыыр эйгэ5э туох уларыйыы буола турарын кун аайы кэтээн кер.

 

20.04
4 уруок : Аа5ыы.

Бугун биьиги аа5ыахпыт Владимир Михайлович Новиков - Куннук УУрастыырап хоьооннорун:"Сааскыга","Олус да кэрэ","Сааскы куех сарсыарда".
Учебник Саьар5а - стр 81 - 83 дьоннун кытта бииргэ аах.

"Сааскы куех сарсыарда" - доргоонноохтук аа5арга эрчилин. Аагыыгын устан баран учууталгар ыыт. ( видео эбэтэр звуковой файл)

 

30. 04
Бугун биьиги аа5ыахпыт Илья Дорофеевич Винокуров - Ча5ыл5ан хоьооннорун:" Герой Попов туьунан ырыа", " Эйэ иьин охсуьуу".
Учебник Саьар5а - стр 121 - 123 дьоннун кытта бииргэ аах уонна боппуруостарга эппиэттээ:
1. Герой Попов ханнык еруьу туораата?
2. Саха уолун майгыта хайдах эбитий?
3.Аан дойду дьоно эйэ иьин охсуьар - диэн санааны эн хайдах ейдуугунуй?

Эппиэттэргин суруйан ыыт.

 

04.05
Бугун биьиги аа5ыахпыт Семен Титович Руфов хоьооннорун.
Учебник Саьар5а - стр 124 - 127 дьоннун кытта бииргэ аах уонна боппуруостарга эппиэттээ:
1. Поэт туохтан уерэрий? ( "Сааскы ырыа")
2. Уол хас саастаа5ый? ( "О5уруотчут")
3. Уол улэлээбит харчытын хайдах туьаныай?
4. Ейуе - диэн тылы эн хайдах ейдеетун?

Эппиэттэргин суруйан ыыт.

 

07.05
Бугун биьиги аа5ыахпыт Иван Егорович Федосеев "Сайылыкка" кэпсээнин.
Учебник Саьар5а - стр 129 - 131 дьоннун кытта бииргэ аах уонна боппуруостарга эппиэттээ:
1. Сайылыкка массыына тыаьа бе5е? (- +)
2. Мин урэх аттыгар сытабын? (- +)
3. Хараначчы уйатын хаспытынан бардым? (- +)
4. Уол хараначчыны хоонньугар кистээтэ? (- +)
5. Ийэтэ уолун мехте? (- +)
6. Дьиэлэригэр ийэлээх - о5о то5о уку - сакы кэллилэр? (Эппиэккин быьааран суруй)

Эппиэттэргин суруйан ыыт.
Дьиэ5э улэ : элбэхтэ кинигэтэ аах, аа5ыы дневнигын толороргун умнума.

 

11.05
Бугун биьиги аа5ыахпыт Тимофей Егорович Сметанин оголорго хоьоонун "Эьэ туьунан остуоруйа".
Учебник Саьар5а - стр 133 - 136  дьоннун кытта бииргэ аах уонна боппуруостарга эппиэттээ:
1. Эьэчээн кымырда5ас  уйатын керде? (- +)
2. Эьэ кымырда5астары э5ирийэн ылла? (- +)
3. Эьэ кулгаа5ар киирбит  кымырда5астары елертеете? (- +)
4. Ойуур са5атыгар о5олор сынньанан олорбуттара? (- +)
5. Эьэттэн куттанан о5олор куоттулар? (- +)
6.   Бу тыллары быьаар уонна ейгер хатаа: 
Хоруонка - ?
Оргул - ?
Кинэ киирдэ - ?

Эппиэттэргин суруйан ыыт.
Дьиэ5э улэ : элбэхтэ кинигэтэ аах, аа5ыы дневнигын толороргун умнума.

 

18.05
Аа5ыы уруога.
Саьар5а. стр 86 - 87 Иннокентий Михайлович Сосин. Кэпсээн " Ыт утуйа мээрик буолбут"
Аа5ыы. Боппуруостарга эппиэттээьин.

1. Бугун сырылатан олус тымныы кун буолбут. (-, +)
2. Ыппыт бугун утуйа мээрик буолбут?(-, +)
3. Ыт итииргээтэ5инэ келеьунэ тахсар, туутэ инчэйэр?(-, +)
4. Ыт тылынан тиритэр?(-, +)
5. Ыт мэлдьи утуйар мээрик буолла5ына - сотору ардыыр?(-, +)
6. Ыт туьунан туох дьиктини биллигит?(-, +)

Эппиэттэргин учууталгар хаартыска5а туьэрэн ыыт